BASERRIAREN HISTORIA
XX. mendearen erdialdean, Urrestillako Ibarzabal baserria Arteaga familiaren etxea zen, belaunaldiz belaunaldi iraun zuen familia-etxaldea. Kondairak dioenez, baserria XIX. mendearen amaieran eraiki zuten familiako aitona-amonek, inguruko harria eta haritz egurra erabiliz. Garai hartan, baserriak berezko bizimodua ematen zien bizilagunei: abeltzaintza, baratzea eta eskulanak ziren bizimoduaren oinarriak.
Hala ere, 1960ko hamarkadaren inguruan, industrializazioaren eta lan-aukeren bila, Arteaga anai-arreba guztiak baserritik joan ziren; batzuk Bilbora, beste batzuk Donostiara edo inguruko herrietara. Azkenik, Antonio Arteaga bakarrik gelditu zen Ibarzabalen, bere emaztearekin, Pilar Unanuerekin, Bizker baserriko alaba, bera ere Urrestillakoa.
Antonio Azpeitiko metalgintza-fabrika batean egiten zuen lan, baina haien lehen semea jaio bezain laster, 1966. urte inguruan, fabrika itxi zuten. Egoera zaila eta iluna zen; orduan, Pilarrek ausardiaz erabaki zuen baserriari etekin handiagoa ateratzen hastea. Elkarrekin lanean, baratzeko eta ukuiluko produktu guztiak saltzen hasi ziren: esnea, arrautzak, barazkiak, gazta eta eztia.
Denborarekin, Pilarrek loreen landaketari heldu zion, eta Ibarzabal baserria lore-salmentan ere espezializatu zen, garai hartan oso ezohikoa zen zerbait. Produktuak astero eramaten zituzten Azpeitiko eta Tolosako azoketara, eta pixkanaka-pixkanaka, beren postua herriko eta eskualdeko ezagun bihurtu zen.
Azoketan, Antonio eta Pilar beti agertzen ziren euskal jantzi tradizionalekin jantzita, eta horrek, euren produktuen kalitatearekin batera, jende askoren arreta pizten zuen. Urte luzez, “azokako posturik ederrena” saria irabazi zuten behin eta berriz, loreek eta produktuek ematen zuten kolore eta zaintzari esker. Ibarzabal baserria sinbolo bihurtu zen, lanaren eta tradizioaren adierazgarri.
Gaur egun, euren seme-alabek jarraitzen dute ibilbide horrekin, eta produktuak ez dira bakarrik azoketan saltzen, baizik eta denda eta supermerkatu ugaritan ere aurki daitezke. Hala, belaunaldiz belaunaldi, Ibarzabal baserriak bizirik jarraitzen du, bere erroei eutsiz eta etorkizunari begira.
